Yükleniyor
Whatsapp Hattımız
NurHasta Danışmanı
Whatsapp Hattımız

Korona son durum cevapları

Korona son durum cevapları

Korona son durum cevapları

SALGIN SON DURUM CEVAPLARI (ÖZET):

 

Herhangi bir salgının en kötü taraflarından biri belirsizliktir. Kime vuracağı, ne zaman biteceği, neden başladığı konusunda cevapları bulmak ilk zamanlar mümkün olmaz. Salgını durdurmak için anlamak yetmez. Ancak ve ancak halkın bilgilenmesi ve ona göre hareket etmesi salgını yavaşlatır.

 

COVİD19 SEMPTOMLARI NELERDİR?

 

Dünya sağlık örgütü verilerine göre hastalığa yakalananların yüzde yaklaşık 80 i hafif geçirip hatta bazılarının ancak laboratuvar testi ile hastalığa yakalanmış olduğunun anlaşıldığını biliyoruz. Ancak bu konuda herkes hemfikir değil. Bir çok yapılmış çalışmayı birleştiren analizlerde şikayetsiz geçirenlerin oranının ne kadar olduğunu bilmenin şu an için zor olduğu bildirildi. Sizin için virüsün siz de olup olmadığını bilmenin tek yolu güvenilir bir PCR testi yaptırmaktır.

Virüsü alan kişilerde şikayetlerin oranları:

 

  • Ateş: %88
  • Kuru öksürük %68
  • Koku/tat bozukluğu %57 (Dünya sağlık örgütü verilerinde yok)
  • Yorgunluk %38
  • Balgam sökme %33
  • Boğaz ağrısı %15
  • Nefes zorluğu %19
  • Kas ağrısı %15
  • Başağrısı %15
  • Üşüme/titreme %11
  • Bulantı, kusma %5
  • Burun akıntısı %5
  • İshal %3
  • Öksürükle kan %1
  • Göz sulanması %1

 

 

HASTALIK  NE KADAR SÜRÜYOR?

 

Şikayetler hafifse normal bir grip gibi 10 günde kurtulma ihtimaliniz çok yüksektir.  Enfeksiyon geçtikten sonra haftalar süren basit yorgunluk ve hafif öksürük bulaştırıcı olduğu anlamına gelmez. 3 haftada bu öksürükler genelde bitmektedir. 100 kişiden yaklaşık 20 sinde hastalık giderek ağırlaşmaktadır  ve 8. gün civarı şikayetler ağırlaşarak hastaneye yatırılmaları gerekiyor.

 

HASTALIĞI NE KADAR SÜRE BULAŞTIRMAYA DEVAM EDİYORUZ?

 

BU ÇOK BELLİ DEĞİL. Daha sapasağlam hissederken bu hastalığı yayabildiğimizi gördük ve buna eminiz. Emin olamadığımız nokta bu virüsü ne süre bulaştırmaya devam ettiğimiz.

 

Öksürükler azalmaya başladığında, ateş düştüğünde ve tam 3 gün boyunca kendinizi iyi hissederseniz bulaştırma ihtimali düşmüş demektir. Tabi kişi daha hasta olduğunuzu bilmeden bunu yaymaya başladığını unutmayın.

 

Bulaştırıcılığın geçtiğine dair kriterler:

  • Ateş düşürücü kullanmadan son 72 saati ateşsiz geçirmek
  • Öksürük, nefes darlığı gibi şikayetlerin iyileşmiş olması
  • İlk şikayet başladıktan sonra en az 7 gün geçmesi
  • Korona virüs testi varsa bunun 1 gün ara ile en az 2 kez negatif gelmesi, eğer test yapılamıyorsa 2 hafta daha tam izolasyona devam edilmeli.

 

Bu arada ayrı mikroplar olduğundan hem grip virüsüne hem de korona virüsüne aynı anda yakalanmak nadir olsa da mümkün.

 

EN ÇOK RİSK TAŞIYAN GRUPLAR HANGİLERİDİR?

 

  • 65 yaş üstü
  • Kronik akciğer veya kalp hastalığı
  • Bağışıklığı kötü olanlar
  • Aşırı kilolular (VKİ 30 üzerinde)
  • Şeker hastaları
  • Kronik böbrek hastalıkları
  • Karaciğer hastaları
  • Astım
  • Uyku apnesi
  • Organ nakilliler

 

ÇOCUKLAR RİSK ALTINDA MI?

 

EVET. Çoğunluk büyüklere göre daha hafif geçirseler de döküntülü toksik şok sendromu ya da Kawasaki sendromu ile benzer çoğunlukla parmaklarda döküntüler yapabiliyor.

 Bu solunum sistemine saldıran virüse yetişkinlerin bağışıklığı aşırı bir yanıt veriyor, çocuklarda bu tip bir alerji benzeri yanıt daha hafif olduğundan durum hafif geçiyor görünse de yenidoğanlarda daha zor geçirildiği bildiriliyor.

Bu yüzden çocuklarınızı da yetişkinler kadar sıkı korumak gerekmektedir.

 

 

 

TEDAVİ DE SON DURUM

 

Hafif vakalara dinlenme, bol sıvı alımı, vitaminler, stressiz uykular yeterli olmaktadır.

Ağır geçirenler içinse halen en etkili tedavi protokolü için çalışılmaya devam edilmektedir.

Unutmayalım insanoğlu çiçek virüsü, çocuk felci virüsü gibi bir çok virüsü  yoketmiş   HIV virüsü gibi amansız olanlara tedaviler bulmuştur. Bu da böyle olacaktır.

Plaquenil  test ortamında virüsü yavaşlatıyor ama sahiden verilen herkes de etkili olup olmadığını anlamak için daha büyük  istatistik çalışmalarını beklememiz gerekiyor., Favipravir Remdesivir gibi antiviral ilaçların da çalışmaları yakında çıkacaktır. Şu an için ağır hastalarda kullanılıyor.

Hastanelerde fark edilen diğer bir olgu yoğun bakımda full solunum desteğine geçmekte acele edilmemesi gerekliliğidir. Burada basınçlı oksijen destekleri ile süreç takibi yapılmaktadır.

Son günlerde ise antikor kokteyllerinin hazırlığını takip etmekteyiz.

Aşı için uzun bir zaman gerektiğini belirtmemiz gerekiyor.

 

NE ZAMAN RAHAT EDECEĞİZ?

 

Salgını yapan virüsün yabaniliği yani öldürücülüğü zamanla geçmektedir . Öldürücü olan türleri aşırı hastalık yaparak kişiyi yatağa bağlamaktadır , bu kişiler de gezip dolaşıp hastalığı yayamamaktadır , doğal olarak öldürücü tipler ya yayılmadan yatakta kalmaktadır ya da öldürdüğü kişi ile beraber yok olmaktadır. Ancak az öldürücü tipleri hızla yayılmaya devam edecektir.

 

Risk grupları için sokağa çıkmak, rahatlıkla kalabalıklara karışmak aşı bulunana dek çok riskli kalacaktır. Risk grubu olmayanlarda da hastalık öldürücü olabiliyor. Öyle ya da böyle tüm toplum birbirinden sorumlu olmaya devam edeceğinden salgın bitimi sağlık bakanlığı ve otoritelerce resmi olarak ilan edilinceye dek risk büyüktür.

 

KORONA VİRÜS TESTİ NASIL ÇALIŞIYOR?

 

Şu an en güvenilir test PCR dir.

Polimeraz zincir reaksiyonu (Polimerase Chain Reaction) testi SARS-CoV-2 (korona) virüsünün

genetik materyaline bakılmaktadır. Vücutta virüs miktarı az olsa da bu test yakalayabilmektedir. Ancak az önce virüs bulaşmış ise ve virüs yerleşip üreyecek vakit bulamadan alınmışsa test yanlışlıkla virüs  yok diye sonuç verebilir. Test virüsün belirgin özelliği olan dikensi çıkıntısını tanımaktadır. Bu dikenler nedeni ile kral tacına benzetilerek bu virüs ailesine  latince taç demek olan corona adı verilmiştir. Şu an yayılmış olan virüs bu ailenin insanlara yeni bulaşmış olan bir üyesidir.

 

COVİD VİRÜSÜ NASIL YAYILIYOR?

Bu virüs salya, sümük, öksürükle saçılma ve el ile  burun ve ağızla temastan sonra çevreye sürülen salgılar vasıtası ile bulaşmaktadır. Bir testte virüs dışkı içinde de bulunmuştur. Bu virüs kanın içinde de bulunmuştur. Anne sütü, idrar, meni, kusmuk gibi diğer vücut sıvılarında da olduğu bildirilmektedir.

VİRÜS HAVADA ASILI KALIYOR MU?

Evet. COVID-19 havada kalabilen bir virüstür. Öksürme, aksırma, hatta konuşma esnasında da santimetrenin yüzde biri kadar damlacıklar havaya uçuşur. Hatta konuşurken gırtlak hareketleri ile nebuliztör etkisi oluşur ve bu damlalar daha da  küçülebilir. Havaya uçuşan bu damlacıklar yaklaşık 2 saat ortamda kalır. Yüzeylerde ki damlacıklar kuruduktan sonra bu virüsün ne kadar canlı kalabildiği bilinmemektedir. Yani tabi bu durum kapalı yerlerde sıkıntı yaratıyor. Onlarca kişinin dolaştığı marketlerde mesela maydanoza dokunduğunuzda bulaşmaktan korkmaktan çok ortam havasından korkmak gerekir.

VİRÜS KAPALI ORTAMLARDA DAHA KOLAY MI BULAŞIYOR?

Ev de kalmak ve fiziksel mesafeyi korumak şu an için bu salgını yavaşlatmanın etkili yegane yoludur. Arada ki mesafeyi  3 metreden 6 metreye çıkardığınızda size ulaşan virüs sayısını 8 kat düşürürsünüz. Korumasız bir hapşırma 9 metreye kadar virüsü ulaştırabilimektedir. Yeterince araştırma yok ancak ultraviole etkisi ile direk güneş ışığının virüsü öldürdüğü düşünülmektedir.

 

MASKELER İŞE YARIYOR MU?

Kim hasta kim değil tam belli olmadığından maske kullanılması önemli hale gelmiştir. Şu an siz de hastalık varsa maske taktığınızda etrafa daha az parçacık saçarsınız. Ev yapımı maskeler ve cerrahi maskeler bu durumda işe yarayacaktır. Ama hasta değilseniz tam bir koruma için profesyonel respiratör denilen ve etrafından havanın geçmediği maskeleri kullanmak gereklidir. Bu maskeler doğru takıldığında etrafta ki havanın %95 ini süzer.Yüksek riskli insanların çok kişinin bulunduğu ortamda bu maskelerden kullanması daha korunaklı olacaktır. Ev yapımı ya da kumaştan yapılmış maskeler cerrahi maskelerin üçte biri kadar etkilidir. Hiç yoktan iyidir. Ancak sık sık yıkanması gereklidir, aksi takdirde nemli olduklarından virüsün yaşaması için iyi bir ortam oluşturur.

 

 

VİRÜS YÜZEYLERDE NE KADAR SÜRE KALIYOR?

 

Laboratuarda yapılan çalışmalarda aşağıda ki süreler bulunmuştur, gerçek hayatta sıcaklık ve güneş ışığı bu süreleri azaltabilir.

Bakır yüzeyde : 4 saat

Kartonlarda     : 24 saat

Kağıt                   : 3 saat

Plastik                : 2-3 gün

Çelik yüzey       : 2-3 gün

Cam                    : 3-6  gün

Kağıt para         : 3 gün

Maske üzerinde: 7 gün

 

ALIŞVERİŞTE NE YAPILMALI:

En güvenli koruma insanlardan 3 metre mesafede durmaktır. Kalabalıklaşan bir yer gördüğünüzde uzaklaşıp bekleyin, unutmayın dokunduğunuz yüzeyden daha tehlikelisi virüsü saçan ve hasta olduğunu bilmeyen birisidir. Ve tabi bu siz de olabilirsiniz. Risk grubunda iseniz internetten alışveriş daha güvenlidir.

Market arabalarının tutulan kısımlarını ellemeden önce kolonyalı mendiller ile temizleyin. Markete girdiğinizde ve ilk bir şeye dokununca artık ellerinizde virüs varmış gibi düşünüp ona göre hareket etmeniz gerekir. Olabildiğince az yere dokunun. Bekleyin ve mesafelerinizi gözetin. Elinizi gereksiz bölgelere dokundurmayın. Üstünüze başınıza, maskenize  ve ulaşabileceğiniz bir yere kartı koyun. Eldiven sizi korumaz. Alışveriş sonrası ilk fırsatta ellerinizi sabunlu suyla yıkayın. Eve gelince plastik ve kartonlardan kurtulun ve sebzeleri her zaman olduğu gibi yıkayın. Yiyeceklere kimyasal temas ettirmeyin.

 

EVE ISMARLANAN YİYECEKLERDE RİSK VAR MI?

Yemeği getiren görevliden en az 3 metre uzakta kalın. Kapı önüne bırakmaları daha güvenlidir.  Eve yemek paketi geldiğinde mümkünse paketin dış yüzeyini sabunlu ya da kolonyalı mendil ile silin ve  elinizi en az 20 saniye sabunlu su ile yıkadıktan sonra paketin içini açıp tabağa alın.  Yiyecekleri kimyasallar ile temas ettirmeyin. Herhangi bir kargo geldiğinde aslında kargo paketinden çok getiren görevlinin dokunmuş olduğu yüzeyler daha riskli olabilir. Mümkünse paketi dışarıda açıp kartonları çöpe atın ve ellerinizi yıkayın.

 

DIŞARIDA GEZİP EVE GELİNCE KIYAFETLER RİSKLİ MİDİR?

Bu nereye gittiğinize bağlıdır. Çoğunlukla kıyafetten bulaşması daha zor bir yoldur. Eğer hasta biri ile yakın temasta bulunmuşsanız sizi hasta edecek bir virüs miktarı tişörtünüze bulaşmış olabilir.

 

BU VİRÜS BİRDEN FAZLA BİZİ HASTA EDEBİLİR Mİ?

Şu anda eğer hastalığı geçirmiş iseniz tekrar size bulaşabileceğine dair sağlam bir kanıt bulunmamaktadır. Ancak bulaşmayacağına dair de kanıt yoktur.

 

HASTALIĞI GEÇİRDİKTEN SONRA RAHATÇA DOLAŞABİLİR MİYİM, YAŞLI YAKINLARIMA YARDIM EDEBİLİR MİYİM?

 Tekrar size bulaşmayacağına  dair bir kanıt olmadığından yaşlılardan uzak dırmaya devam etmek gerekiyor.

 

YAĞMUR İLE VİRÜS ÖLÜR MÜ?

 Sabunlu su gibi etkili değil ama bir miktar yüzey temizleme işlemi gerçekleştiği söyleniyor.

 

EV HAYVANLARINA BULAŞIYOR MU?

İnsanların kedi ve köpeklere bulaştırdığını gösteren bildirimler oldu, NewYork hayvanat bahçesinde de bir kaplana bulaştığı biliniyor

Ancak henüz kedi ya da köpeklerden geri insana bulaşabildiğine dair bir bildirim yok. Evde kimsenin hasta olmadığı sırada virüs bulaşan bir köpeke etraftan bulaştığı düşünülüyor. Diğer vakalarda ev hayvanlarından önce sahiplerinde bu  hastalığın olduğu biliniyor. Sonuçta hasta iseniz ev hayvanlarına da yaklaşmamak gerekiyor. Ev hayvanlarını da sosyal mesafe kuralına göre dışarı çıkarmak gerekiyor.

 

HAYVANLARIN KÜRKLERİNDEN BULAŞIR MI?

Zor ama mümkün. Hayvan temaslarından sonra da ellerinizi yıkamanız gereklidir.

 

SİVRİSİNEKLER ISIRIKLA BULAŞTIRIR MI?

Hayır. Virüsün solunum yolu ile bulaşabilen bir virüstür.

 

TEMİZLEME ÜRÜNLERİ VİRÜSÜ ÖLDÜRÜR MÜ?

Doğru kullanıldığında evet. Üzerinde özellikle anti-bakteriyel yazanlar öldürmeyebilir.

Piyasada ki çoğu temizleme ürünü ile virüsü öldürebilirsiniz. Ancak bu biraz sabır gerektirir:

Bazı ürünler temasla ettirmekle virüsü öldürmez. Bunların virüsü öldürmesi için sürüldüğü yüzeyde kalması ve kendiliğinden kuruması gereklidir.

Ellerinizi temiz tuttuğunuz sürece evse sürekli derin temizlik yapmakla sıkmayın kendinizi. Her zamanki sıklıkla evinizi temizleyin. Sadece sık dokunulan kapı kolları, elektrik düğmeleri, kumandalar, çeşme, sifon kolu gibi yerleri düzenli temizlemek yeterlidir.

 

ELLERİMİZİ HANGİ SABUNLA YIKAYALIM?

Fark etmez! En az 20 saniye süre ile ovarak sabunla yıkadığınızda temizsiniz demektir. Virüs parçalanıp köpük içinde kalır ve suyla akıp gider. Sıcak su ile ellerinize gereksiz eziyet etmeyin.  Ilık çeşme suyu ile yıkamanız yeterlidir. Böylelikle sıcak ile ellerinizin nemini yok etmemiş olursunuz. Yıkadıktan sonra kurulamak da önemlidir. Normal ya da kağıt havlu ile iyice kurulayın. Dışarıda elinizi yıkadıysanız kağıt havlu tercih edin.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                            

 

Email Telefon İletişim Formu Harita